Lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn – Nên hay không nên?


collect-cordblood-process

Bài đăng trên báo Doanh nhân sài gòn

Tế bào gốc là tế bào có khả năng biệt hoá thành nhiều loại tế bào khác để thay thế cho các tế bào bị mất đi do già, chết tự nhiên hay do chấn thương vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Tế bào gốc có thể tạo ra các loại tế bào mới, mô mới bổ sung hoặc thay thế cho các tế bào và mô cơ quan bị tổn thương hay mất chức năng.

Máu cuống rốn của trẻ sơ sinh đã được xác nhận chứa một nguồn dồi dào tế bào gốc hệ tạo máu có thể thay thế cho tế bào gốc tủy xương, đã và đang được dùng để điều trị nhiều bệnh khác nhau như: ung thư máu, thiếu máu, các bệnh lý di truyền về máu, suy giảm miễn dịch và bệnh chuyển hóa. Dây rốn trẻ sơ sinh là nguồn tế bào gốc trẻ, dồi dào, đa dạng, có khả năng phù hợp miễn dịch cao, dùng để chữa trị cho chính bản thân em bé và các người thân trong gia đình có chỉ số sinh học phù hợp với bé. Chính vì vậy. việc lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn được coi như một hình thức “bảo hiểm sinh học”.

Trường hợp ghép tế bào gốc máu cuống rốn đầu tiên được thực hiện vào tháng 10 năm 1988 tại Paris – Pháp, trên bé trai 5 tuổi bị bệnh thiếu máu Fanconi, từ máu cuống rốn của em gái sơ sinh của bệnh nhân. Sau ghép tủy mọc tốt, bệnh nhân khỏi bệnh và cho đến nay bệnh nhân vẫn ở trong tình trạng sức khỏe ổn định. Từ đó, phương pháp này được sử dụng ngày càng nhiều để ghép trên lâm sàng như là một nguồn tế bào gốc để thay thế tủy xương. Đến nay, trên thế giới đã có nhiều ngân hàng máu cuống rốn được thành lập. Hiện nay ở Việt Nam có 4 nơi nhận lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn là Bệnh viện Nhi Trung ương, Viện Huyết học truyền máu Trung ương, Ngân hàng Tế bào gốc MekoStem và Bệnh viện Truyền máu – Huyết học Tp.HCM

Điều kiện để một mẫu tế bào máu cuống rốn được lưu trữ là người mẹ không mắc một trong các bệnh truyền nhiễm, tiểu đường, huyết áp, ung thư, bệnh về miễn dịch, khi sinh con không sốt, không bị nhiễm trùng. Trước khi sinh, người mẹ nên đến những nơi nhận lưu trữ tế bào gốc để được hướng dẫn, tư vấn chi tiết, làm các xét nghiệm sức khỏe. Khi sản phụ chuẩn bị sinh sẽ có người hướng dẫn tận nơi. Khi tách em bé ra khỏi bánh rau thì có 2 phương pháp lấy máu cuống rốn. Phương pháp thứ nhất là khi bánh rau chưa xổ ra khỏi tử cung, máu được lấy luôn từ dây rốn. Phương pháp thứ 2 là sau xổ rau, cán bộ y tế sẽ treo bánh rau lên và lấy máu. Việc này chỉ được phép tiến hành trong vòng 10 phút đầu tiên kể từ khi xổ rau ra bởi nếu không máu sẽ bị đông, không còn tác dụng nữa. Sau khi lấy máu về sẽ phải xử lý, làm các xét nghiệm xem có nhiễm trùng không, có mắc bệnh gì không, đặc biệt là những bệnh về nhiễm sắc tố. Nếu bị bệnh này sẽ phải hủy mẫu máu đó”.

Chi phí cho việc lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn khá cao. Ông Trần Ngọc Quế, Phó Giám đốc Trung tâm tế bào gốc – Viện Huyết học truyền máu Trung ương – cho biết tại bệnh viện này, chi phí để lưu máu cuống rốn trong ngân hàng tế bào gốc là khoảng 25 triệu đồng/mẫu trong năm đầu tiên. Những năm sau đó, chi phí lưu trữ trung bình khoảng 2,5 triệu đồng/mẫu và việc lưu trữ sẽ kéo dài trong suốt 18 năm. Lúc này, em bé đã lớn và đủ tư cách pháp nhân để quyết định có tiếp tục việc lưu trữ hay không và trực tiếp đứng tên cho Hợp đồng dịch vụ mới nếu có.

Tuy nhiên, “việc lưu trữ tế bào máu cuống rốn thật sự có tác dụng đối với mọi người và có thực sự xứng đáng so với số tiền bỏ ra “ là câu hỏi rất được nhiều người quan tâm. Stephen Feig – chuyên gia nhi khoa của đại học UCLA đã phát biểu “ Tôi không khuyên những bệnh nhân của mình không lưu trữ tế bào máu cuống rốn, nhưng tôi đưa ra những con số của việc sử dụng tế bào máu cuống rốn là rất ít và đây thực sự là một bảo hiểm rất đắt đỏ”.

Đa số các chuyên gia nhận định rằng tỉ lệ một đứa trẻ sử dụng được chính tế bào gốc máu cuống rốn của mình rất ít, chỉ là 1/2700 theo dự tính của tạp chí Obstetrics and Gynecology năm 2005. Dự tính từ quảng cáo của một ngân hàng lưu trữ tế bào máu cuống rốn là 1/27. Trong khi đó American Academy of Pediatrics cho rằng tỉ lệ là 1/200.000. Một điều không khác biệt là có rất ít số trường hợp trẻ em đã dùng tế bào gốc máu cuống rốn để điều trị bệnh, một lý do là tế bào gốc màu cuống rốn thường chỉ điều trị những bệnh hiểm nghèo, những bệnh lý bình thường sẽ không cần đến tế bào cuống rốn.  Viện Y khoa Mỹ đã công bố chỉ có 14 trường hợp được ghi nhận là sử dụng tế bào cuống rốn để điều trị thành công.

Theo chương trình Tài trợ tủy quốc gia tại Mỹ, việc lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn chỉ tốt trong vòng 10 năm đầu, sau 10 năm các nhà nghiên cứu vẫn chưa chắc chắn về việc tế bào có thể lưu trữ được bao lâu?

Bên cạnh đó, tế bào gốc máu cuống rốn không phải trị được bách bệnh. Nếu đứa trẻ bị các bệnh về gen thì tế bào gốc máu cuống rốn không giúp ích được gì vì bản thân các tế bào gốc này đã có những gen bị bệnh. Việc dùng tế bào gốc máu cuống rốn của em bé để chữa bệnh cho các thành viên còn lại trong gia đình cũng chỉ là 25%, 75% còn lại sẽ phải tìm những nguồn hỗ trợ từ bên ngoài. Tế bào cuống rốn thường chỉ dùng để trị một số bệnh hiểm nghèo ở trẻ em vì số lượng máu lấy từ cuống rốn trẻ sơ sinh chỉ từ 100-150ml do đó cũng hạn chế về số tế bào gốc.

Việc có lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn cho em bé hay không hoàn toàn là quyết định cá nhân, có người cho rằng việc lưu trữ quá đắt so với chi phí bỏ ra mà lại không hoàn toàn chữa được nhiều bệnh, có người lại rất tin tưởng vào khả năng chữa bệnh của tế bào gốc, chi phí bỏ ra như vậy là hoàn toàn xứng đáng. Việc không lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn cho con cũng không phải là do bố mẹ thiếu thận trọng hay vô trách nhiệm và các bậc cha mẹ đừng lấy đó làm áp lực. Bạn hãy nghiên cứu thật kĩ các thông tin và đưa ra quyết định của chính mình. Nếu cảm thấy rằng các lợi ích của việc lưu trữ máu cuống rốn đem lại cho bạn sự an tâm và chi phí không phải là một vấn đề thì ngay từ bây giờ, bạn hãy chọn cho mình những nơi tin tưởng để thực hiện dịch vụ.

Advertisements

One thought on “Lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn – Nên hay không nên?

  1. về tâm lý thì việc này giống mua bảo hiểm cho con mình thôi, ai mà biết nó có được may mắn lớn lên khỏe mạnh bình thường hay không, xác suất tuy thấp nhưng một khi nó xảy ra nếu không có chiếc phao cứu sinh này thì hậu quả sẽ tồi tệ đến mức nào, nếu có điều kiện về kinh tế thì sao không mua cho con mình một chiếc áo phao chứ, nếu không có khả năng đó thì cũng đành tự an ủi là xác suất con mình bị bệnh hiểm nghèo thấp lắm, cả mấy ngàn đứa mới có một đứa thôi.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s