Whisky và Whiskey (P2)


3 – Single Grain Whisky

Đây cũng là một dòng Whisky Đơn, nhưng mà là Whisky Ngũ cốc Đơn cất.

Sở dĩ gọi là Whisky ngũ cốc là vì thành phần nguyên liệu để lên men là hỗn hợp nhiều loại ngũ cốc, bao gồm lúa mạch chưa làm thành nha (unmalted barley), mạch nha (malted barley), lúa mạch đen (rye), lúa mỳ (wheat) và ngô (maize).

Quy trình làm và nấu loại rượu này đơn giản và công nghiệp hơn rất nhiều so với rượu Single Malt. Việc chưng cất cũng rất công nghiệp. Các nhà nấu rượu dùng hệ thống lò chưng cất hình tháp (Column Still) thường bằng inox, chưng cất theo công nghệ vào-ra liên tục (chứ không theo từng mẻ một như Pot Still). Đây cũng chính là công nghệ để chưng cất rượu Vodka (kể cả Nga, Pháp, Mỹ, Thụy Điển, Phần Lan hay VN…). Chính vì áp dụng quy trình và công nghệ làm rượu đơn giản, công nghiệp nên giá thành để sx ra loại rượu này rất rẻ nếu đem so với việc làm rượu Single Malt.

Nhưng tiền nào của nấy. Sản phẩm đầu ra của loại rượu này khá tinh khiết (pure), nhưng trung tính (neutral) và thiếu tính cách, thiếu hương vị.

Bởi vậy, rượu Single Grain Whisky đa phần được bán cho các Nhà chuyên Blend để dùng làm rượu background cho các sản phẩm Blended Scotch Whisky, chứ ít khi được đóng chai dưới dạng Single Grain Whisky.

Những chai Single Grain Whisky hiếm hoi hầu như chỉ có thể mua tại chính Nhà chưng cất (khi chúng ta đến thăm Visitor Center của họ – hiện VN cũng đã có một số Tour như thế này) hoặc tại một số Site Bán lẻ nổi tiếng của nước Anh như The Whisky Exchange hoặc The Royal Miles Whisky.

Các bác có thể vào link sau đây để ngắm một chai khá nhiều tuổi (Chưng cất tại Nhà North of Scotland năm 1973, được Nhà Douglas Laing mua về và tự mình ủ 35 năm trong hầm Nhà Douglas Laing theo phưong thức ủ riêng, sau đó đóng chai). Giá chai này bán trên site cũng khá mềm (khoảng 92 Bảng Anh) nếu nhìn vào tuổi rượu và độ hiếm hoi của nó. Bác này ở Anh, hoặc sang Anh chơi, nên xách về chai này để anh em thử hoặc để làm kỷ niệm, nhất là các bác sinh năm 1973

Có một loại Single Grain trước đây đã thấy ở VN, đó là Cameron Brig. Chai này là một chai NAS (không đề tuổi) khoảng 6 tháng trước thấy có bán ở Công ty Mai Anh (334 Khâm Thiên) giá khoảng 300.000 VND (không hời nếu so về chất lượng với các dòng khác, nhưng rất đáng mua nếu muốn thử một dòng khá khan hiếm), nhưng giờ thấy hết sạch. Chai này hình như là do Công ty Linh Gia trước đây hoặc Tập đoàn Diageo hiện nay nhập về VN để dùng riêng cho các Tasting Events hoặc cho các buổi Tutor.

4- Blended Grain Whisky

Dòng Single Grain đã ít người uống, thì có ai đem chúng blend làm gì. Có chăng, thỉnh thoảng các Master Blender đem blend chơi chơi để uống hoặc tặng nhau mà thôi.

Loại này gần như không xuất hiện trên thị trường, kể cả ở UK.

5 – Blended Scotch Whisky

Đây là dòng rượu whisky Scotland phổ biến nhất trên thế giới, chứ không riêng gì tại VN.

Trước đây, nói đến Scotch Whisky là nói đến Johnnie Walker, sau này thì là Chivas rồi Ballantine’s.

Trong các Báo cáo và Tạp chí nghiên cứu về ngành công nghiệp rượu, con số thống kê vào những năm 2005, 2006 cho thấy khoảng 90% rượu Scotch Whisky bán ra trên thị trường thế giới là loại rượu này.

Tuy nhiên, gần đây, trên khắp thế giới, và ngay tại VN, dòng Single Malt ngày càng được ưa chuộng vì tính sang trọng và đẳng cấp của nó. Có thể rồi đây, sản lượng của Blended Scotch Whisky cũng sẽ giảm đi (xét về tỷ lệ % chứ không xét về volume).

Chắc đọc đến đây, nhiều bác đã đoán ra: Blended Scotch Whisky là gì?

Nó là hỗn hợp rượu pha trộn của nhiều loại whisky bao gồm một số loại Single Malt và một số loại Single Grain trộn với nhau theo công thức bí mật của từng Nhà, được Master Blender tuyển lựa và quyết định chất lượng.

Thông thường, trong thành phần của Blended Scotch Whisky sẽ có khoảng 35% là Single Malt, còn lại 65% là Single Grain. Đến đây, các bác đã biết tại sao 1 chai JW Black Label 12 năm tuổi rất ngon như vậy mà Cty Diageo VN (hàng chính hãng nhá) bán ra chỉ có giá tầm khoảng 420.000 đến 450.000 VND, vậy mà 1 chai Glenmorangie 10 năm tuổi có giá tới 650.000 VND, 1 chai Balblair Vintage 2000 (10 năm tuổi) có giá 780.000 VND, và thậm chí 1 chai Macallan 12 tuổi bán tới giá 850.000 VND (gần gấp đôi chai Black).

Bởi rượu Single Malt có đẳng cấp hơn hẳn Single Grain, nên dòng Blended Whisky nào mà có tỷ lệ Single Malt cao, thì dòng đó thường được giới sành rượu ưa chuộng hơn (và cũng mắc hơn).

Chivas 12, 18, 25; Teacher’s, JW Gold Label, Blue Label là những chai có hàm lượng Single Malt khá cao, từ 45% lên đến trên 60%.

Có một điều khá thú vị: Những dòng Single Malt đem Blend với nhau và blend với Single Grain thường thành công và cho ra sản phẩm mới (Blended Scotch) xuất sắc hơn so với việc chỉ đem Single Malt để blend với nhau (Blended Malt).

Nguyên nhân là: do Single Grain khá trung tính, ít mùi vị riêng, nên dùng làm nền để các loại Single Malt trổ hương, khoe vị. Nó không những không át hương vị của các loại Single Malt mà còn tôn thêm một số mùi hương lên thêm. Trái lại, nếu blend riêng các loại Single Malt với nhau mà làm không khéo hoặc thiếu nguyên tắc (và kiến thức và dự cảm), thì loại Single Malt này sẽ át mất loại Single Malt khác.

Bởi vậy, xu hướng là Blended Scotch Whisky vẫn sẽ tồn tại song song lâu dài với các dòng Single Malt (cho dù sale volume của Single Malt ngày càng tăng), còn các sản phẩm Blended Malt nếu có, cũng chỉ là thêm vào danh mục cho phong phú hơn, chứ các nhà làm rượu sẽ ít không trông chờ vào nó.
Nhiều tài liệu được mấy hãng bán Blended Scotch Whisky cung cấp thì nhấn mạnh đến mấy yếu tố:

1- Rượu Blended ổn định và nhất quán về chất lượng hơn Single Malt. Nó làm người uống đỡ bực mình vì năm trước uống chai nhãn ABC thế này, mà năm nay uống chai cũng nhãn ABC đó lại thấy thế khác;

2- Rượu Blended cân bằng về hương vị hơn (balance). Nó không quá nhiều khói như các dòng Single Malt của vùng đảo Islay như Laphroaig, Caol Ila, Ardberg, Bowmore, Bruichladdich, Lagavulin. Nó cũng không quá nhiều hương vị sherried style như Glenfarclas, Balvenie, Dalmore, Glen Elgin. Nó cũng không quá thanh, dịu và nhạt như Glenkinchie, Rosebank… Nó cũng không quá nhiều hương vị vani và mật ong như ex-Bourbon style (Balblair, Glenmorangie, Glenlivet…) v.v…

3- Rượu Blended không quá dậy mùi, gây cảm giác không thích thú, giúp ngườii uống cảm nhận sâu hơn về hương vị ẩn chứa bên trong một ly rượu không quá ngào ngạt hương.

4- Hương vị của Blended complex hơn Single Malt do được blend từ nhiều loại rượu có nhiều mùi vị khác nhau.

Tuy nhiên, các Nhà Blend lại quên mất mấy điểm, hoặc cũng có thể là “giấu”, không nói ra:

a) Giá bán của Blend thường thì sẽ rẻ hơn, nhưng rẻ hơn không quá chênh lệch so với Single Malt cùng cấp, cùng tuổi rượu (tuy nhiên, cũng có một số dòng Super-Premium và Ultra-Premium thì Single Malt đắt hơn hẳn so với Blended). Tuy nhiên, giá cả đầu vào thì Single Malt và Single Grain lại quá chênh lệch. Mà đa phần các Blend đều chứa từ 50 đến 70% Grain Whisky. Do vậy, bán rượu Blended cho nhiều lợi nhuận hơn.

b) Giá bán lẻ đến người dùng rẻ hơn, đồng nghĩa với việc tăng sản lượng và thị phần dễ hơn.

Ngày nay, ý (1) nêu trên vẫn đúng, nhưng thế giới rượu cũng đã có nhiều chuyển động. Các dòng Single Malt, khoảng 30 năm trở lại đây đã giữ được độ consistent khá ngoạn mục. Dường như rất khó tìm được những chai Single Malt thuộc một dòng XYZ lại quá khác xa nhau về hương vị qua những năm đóng chai khác nhau.

Với ý (2) thì chưa chắc, vì ngày nay, nhiều sản phẩm Single Malt cũng rất cân bằng về hương vị. Lý do là Master Blender của Nhà đó đã lựa chọn nhiều thùng rượu có các style khác nhau để blend thành một dòng Single Malt độc đáo của mình, khác với một số chai standard. Điều này có thể thấy rõ trong dòng rượu Highland Park và Dalmore. Chai Glenfiddich 15yo Solera Reserve, Balblair 1989 cũng thuộc vào những chai như vậy.

Với ý (3), lập luận của các hãng Blend chưa chắc đã đúng vì nhiều người rất thích rượu có hương ngào ngạt. Có người thực sự thích ngửi rượu hơn là uống. Thậm chí, khi họ uống, thì uống cũng là để phục vụ cho việc ngửi.

Với ý (4), chai nào được blended tốt thì mới complex. Một trong những chai Blended có độ complex nổ tiếng nhất, đó chính là Black Label. Độ complex tuyệt hảo cũng có trong chai Ballantine’s 17yo, 21yo. Chai Dewar’s Signature và 18yo cũng đặc biệt complex. Dòng Chivas, ngoại trừ chai 12yo, các chai còn lại cũng là những chai khá complex, trong đó Chvas Royal Salute 21yo có nhiều vị, nhưng rất tiếc lại không được rất complex cho lắm về hương. Và hương của dòng này cũng không rộn rã lan tỏa, phải vừa uống, vừa nhấm nháp, nhâm nhi mới thấy rõ.

Ý (a) thì luôn luôn đúng rồi.

Và bởi thế, ý (b) đã thực sự là thành công vang dội của Scotch Whisky. Chính nhờ chính sách và chiến lược hợp lý về sản phẩm, mà Scotch Whisky đã lan tỏa ra khắp thế giới như ngày nay.

Và ngày nay, khi ta nói đến một chai Scotch Whisky chung chung, người nghe sẽ hiểu rằng, à, đó là chai Blended Scotch.

– Sưu tầm-

Source: https://hoangxuanphong.wordpress.com/2012/09/18/whisky-va-whiskey/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s