Borobudur – công trình kiến trúc Phật giáo cổ kính và kỳ vĩ nhất thế giới giữa một đất nước Hồi giáo


Borobudur TempleMềnh đã từng tới Indonesia nhưng chỉ đi được mỗi Bali :(. Còn Bromo, Borobudur, Izen… chưa được đặt chân tới. Hnay rảnh rỗi sinh nông nổi ngồi đọc về Indo, thế quái nào mà cái đền nổi tiếng nhất của Phật giáo lại ở giữa đất nước Hồi giáo thế nhỉ? Và khi đọc tài liệu về đến này thì lại càng thấy thú vị hơn. Đặc biệt thế này phải tới sớm thôi

———————-

Chữ « Borobopdur » có nghĩa là « Ngôi đền trên đỉnh đồi », ghép từ hai chữ tiếng Phạn là baram và buduhur, baram có nghĩa là đền chùa, buduhur có nghĩa là trên cao. Nhưng thật ra tên gốc là « Bhumisan barabadura », hai chữ này có nghĩa là « Ngọn núi của vô lượng đạo hạnh », ý nghĩa của tên nguyên thủy phù hợp hơn với hình dáng như một quả núi của ngôi đền.

Borobudur được xây dựng trên một mặt bằng hình vuông rộng 2 500 m², theo mô hình của một Mạn-đà-la, tức sơ đồ về khái niệm vũ trụ của Phật giáo Tây tạng. Công trình gồm có năm tầng thềm hình vuông, tiếp theo là ba tầng thềm hình tròn và trên cùng là một bảo tháp lớn (stupa), tất cả cao 43 m. Nhìn từ xa, ngôi đền giống như một ngọn đồi hay một kim tự tháp với nhiều tượng Phật và bảo tháp, công trình hoàn toàn được xây dựng và tạc bằng một loại đá núi lửa màu xám khai thác trên đảo Java.


Vẻ đẹp của Borobudur được ví như đóa sen rực rỡ nổi giữa lòng hồ. Borobudur có kiến trúc, hình dáng và cảnh quan khác xa những đền thờ truyền thống của Indonesia.  Borobudur được xây dựng trong khoảng 75 năm – từ thế kỷ thứ VIII – IX, dưới triều đại Syailendra sùng đạo Phật. Trong suốt 200 năm, ngôi đền là trung tâm của Phật giáo ở Java.Thời đó, Vua Syailendra đã huy động nhân dân kiến tạo công trình vĩ đại này để vinh danh Phật giáo và cũng để tôn vinh sức mạnh chính trị của mình. Sức lao động của hàng ngàn người đã mang hơn 2 triệu khối đá từ những con sông lân cận về đến Kedu và sắp đặt thành một công trình 10 tầng kỳ vĩ mà không cần dùng vữa để kết dính các khối đá. Kỹ thuật xây dựng Borobudur đến nay vẫn còn là một bí ẩn lớn với các nhà khoa học trên thế giới.Đến thế kỷ thứ 10, khi vương triều Syailendra lụi tàn, Hồi giáo bắt đầu thâm nhập miền trung Java, Borobudur bị lãng quên như bao đền thờ Phật giáo khác. Bên cạnh đó, bụi núi lửa, động đất và thiên tai đã biến công trình thành phế tích. Năm 1814, ông Stamford Raffles – Toàn quyền Anh tại Indonesia – cùng những đồng nghiệp từ Châu Âu đã phát hiện Borobudur dưới lớp bụi thời gian, mọi người đều sửng sốt trước “một ngôi vườn tháp” vĩ đại như thế mà bấy lâu họ không hề biết.

Có học giả cho rằng, Borobudur là do tổ tiên người Java sáng tạo ra. Vương triều Borobudur vốn là một vương tộc sùng bái đạo Phật. Sau khi nổi lên và hưng thịnh, vì muốn tạo ra mộ biểu tượng sùng bái trong lòng nhân dân, vua Sjailendra đã huy động rất nhiều nhân lực, vật lực để xây một ngôi đền tháp Phật giáo hùng vĩ này. Trong một số phù điêu miêu tả cuộc đời của Phật tổ có sự xuất hiện nhà cửa, đền miếu, công trình kiến trúc của tổ tiên người Java.
Những học giả Ấn Độ cho rằng, tòa tháp này thiết kế thuyết Tam giới của Phật giáo. Hai tầng đáy là “dục giới”, bốn tầng ở giữa là “sắc giới”, ba tầng trên là “vô dục giới”. Hai tầng đáy có những phù điêu miêu tả cảnh tượng địa ngục. Bốn tầng ở giữa có những phù điêu miêu tả các sự tích của Phật tổ, những nghi thức tôn giáo. Từ “Sjailendra” là âm dịch của “Sơn nhạc chi đế” trong tiếng Phạn mà “Sơn Nhạc chi đế” là tên gọi tôn kính đối với thần Shiva. Vương triều Pantia miền Nam Ấn Độ lúc đó còn gọi là “Minanchita Sjailendra”, Từ đó cho thấy, người Sjailendra xây dựng đền tháp Borobudur có khả năng là người Pantia miền Nam Ấn Độ. Đồng thời, những phù điêu, hình thấp và tượng Phật điêu khắc ở đây đều mang phong cách lăng miếu và sắc thái cổ điển Ấn Độ.

Toàn bộ tháp do 300 nghìn viên đá xếp thành, viên to nhất nặng hơn 1 tấn. Đền thấp Borobudur là tháp Đặc, không có cột và cửa. Đền tháp cao 42m, chia làm 9 tầng, hình dáng bề ngoài như hình chóp cụt có bậc đá. Phần trên tháp hình tròn, phần đáy tháp hình vuông, thể hiện quan điểm vũ trụ trời tròn đất vuông của người phương Đông cổ. Chiều cao từ đáy tháp đến đỉnh hình quả chuông là 42m. Móng tháp là một đài hình vuông có cạnh là 123m. Phía trên là 6 tầng hình vuông cắt góc mỗi cạnh lần lượt là 120, 89, 69, 61, 54, 58m, tượng trưng mặt đất mênh mông. Ba tầng còn lại hình tròn có đường kính lần lượt là 51, 38, 26m tượng trưng cho vũ trụ bao la hùng vĩ. Trên ba tầng này còn có rất nhiều tháp nhỏ trong 7 có 32 ngọn tháp, tầng 8 có 24 ngọn tháp, tầng 9 có 16 ngọn tháp) tổng cộng có 72 ngọn tháp nhỏ bao quanh ngọn tháp lớn. Trên các tháp nhỏ này đều có rất nhiều lỗ vuông. Các tháp nhỏ này trông giống như những cái sọt, nên có người con gọi đến tháp Borobudur là “Sọt Phật Java”. Đỉnh của đền là một tháp Phật lớn, đường kính khoảng l0m, hình quả chuông cao 7m.

Diện tích đáy của đền tháp rộng 15 nghìn m2, bốn phía tháp đều có cầu thang đá thông từ đáy tháp đến đỉnh tháp. Mỗi tầng đều có đường hành lang vòng quanh tháp, mặt tường tháp bên trái, phải đều khắc phù điêu tinh xảo mang nội dung là các câu chuyện sự tích Phật giáo như “Phật truyện”, “Nguồn gốc loài người”, “Tranh 53 điều tham chi Hoa Nghiêm”. Các bức nối liền nhau, giống như một bức tranh liên hoàn hết cảnh này đến cảnh khác. Những bức phù điêu này không những tình tiết hấp dẫn mà hình tượng cũng giống như thật. Tổng cộng có hơn 2000 bức phù điêu. Đó là tác phẩm quý của nghệ thuật điêu khắc Phật giáo – một kho tàng nghệ thuật điêu khắc nổi tiếng bậc nhất thế giới, được gọi là sử thi trên những tảng đá Đền thấp Borobudur là công trình kiến trúc vĩ đại nhất của vương triều Sjallendra thế kỷ VIII – IX ở Indonesia. Điều vô cùng kỳ lạ là vương triều này không hề lưu lạc văn bản ghi chép về đến Borobudur. Người đời sau không thể biết lai lịch của ngôi đền bất hủ này.
Sưu tầm từ nhiều nguồn khác nhau
Bài viết ở đây cũng khá hay
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s