Tibet: tu viện Pelkhor Chode và Kumbum stupa


IMG_9914

Đi mải miết dọc theo Yamdrok, hồ nó có màu xanh như kiểu đổ một thùng sơn Nippon sơn mông cũng đẹp lên núi. Trước khi đi, xem ảnh của mọi người, mình cũng bảo nhìn nước hồ như giả, giống tranh sơn mài. Tới khi đứng được trên con đèo nhìn xuống hồ thế này, thì mình xác nhận nó giống giả thật =)).

Đi một lát thì trời bắt đầu sầm sì và đổ mưa tầm tã, mưa nên đi qua dải băng hà Karola glacier chả kịp cảm nhận gì, trời mù mịt và lạnh buốt. Chỉ kịp nhìn thấy giữa màn mưa và mây đen là cái j đấy trắng xóa ở bên trên. Còn nếu trời quang mây tạnh, nắng ráo thì nó dư này (mượn ảnh lúc nắng ráo của bạn nào đấy để mình còn có cớ quay lại chỗ  này lần sau)

Karola-Glacier-a24682734


Tây Tạng là nơi bắt nguồn của 5 con sông lớn nhất thế giới là Sông Ấn, Sông Hằng, Hoàng Hà, Trường Giang và Mekong. Chính những dải băng hà ngàn năm trên đỉnh núi như thế này chảy xuống đã tạo ra những dòng suối nhỏ, muôn ngàn dòng suối nhỏ hợp thành những con sông hùng vĩ đổ ra biển. Và những con sông này tạo ra những nên văn minh rực rỡ của cả trái đất. Mà do mưa quá tôi ngồi tịt trong xe, ko buồn ló mặt ra ngoài, dải băng hà này thành thử chả có ấn tượng gì mấy. Trời với chả đất, vượt qua dải băng này chừng 10km thì trời lại nắng đẹp mê hồn, cầu vồng xuất hiện, nắng lấp lóa trên những đỉnh núi và đầm nước.


Đi mãi đi mãi cuối cùng tới cuối cùng của Yamdrok, nơi đang xây dựng nhà máy thủy điện. Nước vẫn xanh như giả 

IMG_9874

Buổi tối hôm đó tới Gyantse – Trấn Giang Tử, nằm ở độ cao 4000m. Trời lạnh tê tái, thị trấn nhỏ xinh cũng không có j vui lắm. Cả lũ lại kéo nhau đi ăn lẩu rồi về khách sạn ngủ mất đất để sáng hôm sau đi Kumbum stupa. Gyantse bị người Anh xâm lược năm 1904, tới bây h vẫn có thể nhìn thấy pháo đài Gyantse Dzong trên đỉnh đồi do người Anh xây dựng với hàng tường đỏ bao quanh như vạn lý trường thành . Thế nhưng đoàn mình không leo lên cái pháo đài đó vì nó quá cao, mọi người lại khá mệt thế nên chỉ đi thăm Kumbum thôi.

Cuộc chiến ở Giang Tử trấn là 1 chương ít được nhắc đến trong lịch sử Tây Tạng, người ta chỉ biết rằng người dẫn đầu quân Anh là tướng Francis Yonghusband mang theo quân đoàn thiện chiến 3000 lính Anh trang bị hiện đại đổ bộ vào Tsang năm 1904 trước khi nhắm đến Lhasa. Đây là cuộc chiến tranh trên bộ cao nhất (gần 5000m) trong lịch sử quân sự Anh, với ưu thế về vũ khí, quân đội Anh nhanh chóng chiếm giữ Gyantse và làm chủ con đường nối Tsang đi Lhasa. Vượt qua sông Nhã Lung (Yarlung Tsangpo), Yonghusband đưa quân vào chiếm đóng Lhasa, bắt người Tạng phải ký giao ước hiệp thương với người Anh cho các vùng U-Tsang. Không lâu sau, tướng Younghusband rời Tây Tạng, trước khi đi, có lẽ vì nhiều lý do mà phần nhiều là xúc động trước những gì ông được chứng kiến và ảnh hưởng niềm tin tôn giáo trong Lhasa, ông thốt lên: ‘That single hour on leaving Lhasa was worth all the rest of a lifetime’. Câu chuyện này được ghi trong cuốn sách của Charles Allen: Duel in the Snows: The True Story of the Yonghusband Mission to Lhasa (nguồn dẫn chứng: Lonely Planet – Tibet, còn mình dẫn lại bài của anh Minh luôn).

Tu viện Pelkhor Chode, bên trong có Thập Vạn Phật Tháp (Gyantse Kumbum) – Stupa lớn nhất và độc đáo ở Tibet. Đường vào hoa hoét tung tóe, thược dược to bằng cái bát loa, hôm đấy chị Vy tết tóc kiểu Tibet cho mình luôn. CHo nên khi vào tới hàng chuyển pháp luận mình phải show off ngay mới được

Đại tu viện Pelkhor Chode được xây dựng năm 1418, chính điện thờ Phật Thích Ca Mâu Ni Tông Khách Ba và thập lục đại La Hán. Chả có j đặc biệt lắm vì đến đoạn này thấy tượng nào cũng na ná như nhau . Điểm đặc biệt là cái Kumbum kia thoai. Đằng trước là hai cột cuốn cờ ngũ sắc cao chót vót. Mới nhìn bạn Rose cũng há mồm ra vì sao cái kumbum này như kiểu lẩu thập cẩm, lai đủ các thể loại Nepal, Tibet, TQ. Mà sau khi bạn Tenzin giải thích, và mất một lúc cắm mặt vào iphone đọc tài liệu bạn Rose mới giác ngộ ra điều kì diệu của Kumbum này.

Kumbum tiếng Tạng là Ngàn linh ảnh Phật tổ, được xây dựng với móng hình vuông tượng trưng cho đất và tháp hình tròn tượng trưng cho trời thể hiện sự giao hòa của Phật pháp. Đây thực tế là một dạng bảo tháp hình Madala khổng lồ có nhiều miếu nhỏ chứa tượng phật và các tượng thần.

Kumbum chính là Stupa muôn cửa (Stupa of Many Doors). Đi từ dưới lên trên là 4 tầng với các vòng kora nhỏ ứng với Tứ Diệu Đế (Khổ Đế, Tập Đế, Diệt Đế, Đạo Đế), lưng chừng tháp (phần trụ tròn) – tương ứng với Ngũ Căn (Tín căn, Tấn căn, Niệm căn, Ðịnh căn, Huệ căn) và Ngũ Lực (Tín lực, Tấn lực, Niệm lực, Ðịnh lực, Huệ lực), bên trong có thờ tượng Phật Thích Ca cực lớn. Leo lên được 1 tầng nữa (có 4 đôi mắt Phật khép hờ nhìn ra Tứ phương). Từ đây là các bậc thang rất nhỏ hẹp và tối bên trong tháp dẫn lên trên đỉnh tháp; còn phía ngoài được trang trí theo kiểu 13 vòng màu vàng tượng trưng cho đường tới cõi Niết bàn thông qua Bát Chính Đạo. Trên cùng luôn là kiến trúc mặt trăng và mặt trời biểu thị sự minh triết soi sáng mọi vật, đến được thượng tầng tháp cũng là lúc du khách nhìn được bên dưới mái vòm của tháp Kumbum có 8 hoạ hình đầy màu sắc của các vị Bồ Tát.

Không chỉ đặc sắc bởi vẻ ngoài, Gyantse Kumbum còn độc đáo bởi quy mô của nó: xây dựng xong năm 1427, tháp cao 32.4m, trên đỉnh là mái vàng, chia làm 9 tầng, 108 cửa, 77 khám thờ nhỏ; có đến 100,000 bức tranh tường (mural), mandala, và tượng Phật bên trong – vì thế tháp còn có tên gọi là Thập Vạn Phật Tự. Nếu Stupa vốn được coi là nơi gìn giữ linh hồn tương phản với các pho tượng là mô phỏng của thể xác, thì ở tháp Kumbum người ta thấy được các pho tượng được lưu giữ trong stupa lớn, rồi stupa lớn chứa nhiều stupa nhỏ, trong mandala lớn chứa nhiều mandala nhỏ, kết cấu mỗi tầng là trời tròn đất vuông liên kết bằng những vòng kora. Như thế, linh tháp Kumbum thực sự là hiện thân tinh hoa văn hoá Phật giáo Tây Tạng vô cùng thâm diệu.

Nhưng mà để vào chụp ảnh các tượng phật ở 4 tầng lầu kia thì mời bạn trả 20RMB nhé, cả lũ đi cùng nhau chỉ có chị Hoa hào hứng bỏ tiền ra. Còn lại 4 đứa này thì nhất quyết ko chịu trả, cho chúng mày tịch thu hết máy ảnh, điện thoại đấy. Tao về tao lấy ảnh của chị Hoa haha. 4 đứa mặt xị ra khi bị thu máy ảnh

Nói thật là phải mất cả ngày mới có thể đi đc hết, ngắm nghía và trầm trồ các ô cửa sổ có các tượng phật ở đây. Không cái nào giống cái nào, cái nào cũng tinh xảo và đẹp mê man bất tỉnh. Thế mà chỉ có vẹn vẹn 3 tiếng ở đây, chỉ kịp chạy ào qua, ngắm một cái, hét toáng lên chị Hoa ơi chụp hình đi hay cho em 1 kiểu, thậm chí còn ko kịp đọc và hiể hết tên tuổi tiếng anh chú thích ở dưới tượng. Huhu, lần sau tôi thề tôi sẽ đi Tây Tạng hẳn 1 tháng, tôi đi lại hết những chỗ này cho bõ tiền.

Những bài khác về Tibet ở đây:

https://sweetiesandrose.wordpress.com/tag/tibet/

Advertisements

2 thoughts on “Tibet: tu viện Pelkhor Chode và Kumbum stupa

    • Chị biết từ năm ngoái em ui, do bạn dịch giả Lương Hiền kể với chị í tromg truyện sẽ đề cập đến tu viện Sakya ở Tibet nơi mà BÁt tư ba ở đó. T9 năm ngoái chị đi Tibet vào tu viện sakya đó, chị ngất ngây vì nó đẹp. Hnay ra truyện rồi đó, mua đọc em nhá. Mấy hôm nữa chị sẽ có blog về cái tu viện này

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s